Een interview met Tine Embrechts
Compagnie Merckpoel
letterlijke transcriptie interview Tine Embrechts bij Compagnie Merckpoel
30.01.2026
KAMP, waarover gaat het?
De situatie is eigenlijk, we zien een aantal mensen die in een kamp zitten. Het zijn mensen die uit een maatschappij gehaald zijn. Ongewensten. Waarom, dat wordt niet gespecificeerd. En ze zitten in dat kamp. Dat is eigenlijk een tijdelijk kamp, want er is aan die mensen een plek beloofd waar ze veilig kunnen leven. Maar, ze gaan maar niet naar die plek. Dat duurt heel lang. En dan komt er op een gegeven moment een regisseur en die wil een documentaire maken over dat kamp want de buitenwereld begint zich af te vragen hoe het gaat met die mensen. En eigenlijk gaat het niet goed, maar die regisseur heeft de opdracht gekregen om het goede leven te filmen in dat kamp. En dat zet van alles in gang. Er is een kampoudste. Het is een soort van mini-maatschappij geworden. Het is misschien niet echt een verhaal met een plot. Het is wel een beetje spannend maar het gaat eigenlijk meer over: Wat gebeurt er met mensen als die in een vorm van gevangenschap zitten? Welke rol eigen je je toe? Hoe hard geloof je erin dat er toch nog een positieve toekomst is? Wat zijn de leugens? Wat is waarheid? En hoe iedereen daar anders mee omgaat. Je hebt een personage dat alles positief benadert en wil geloven in het goede. Je hebt dan de kampoudste die eigenlijk aaneen hangt van de leugens, maar die probeert als een soort moederfiguur toch alles in goede banen te leiden. Ik speel en vrouw wiens man verdwijnt. Is hij dood of niet? De kijker weet dat wel, maar de bewoners weten dat niet. Ik weet dat niet. Dus ik ben eigenlijk iemand die in de rouw is. En wat doet dat, iemand die in rouw is? Wat doet dat met een groep? Hoe gaat een groep daarmee om? Sommige mensen vinden dat ook vervelend, dus er zitten heel veel thema’s in. Eigenlijk is het oorspronkelijke idee voor kamp, want het is dus een nieuw geschreven tekst door Freek Mariën, eigenlijk ontstaan door iets heel concreet. Namelijk, je had in De Tweede Wereldoorlog Theresienstadt. Dat was een concentratiekamp in Tsjechië waar dat dus effectief gebeurd is, dat er op een gegeven moment een propagandafilm gemaakt is omdat de Duitsers wilden laten zien dat het best goed ging met de Joden. Dus daar zijn effectief acteurs geweest die daar hebben moeten spelen. Ze hebben daar een bar gebouwd. Die moesten dan sporten en ja doen alsof het leven daar best oké was. Achteraf zijn al die mensen uiteraard gewoon vergast. Verschrikkelijk, maar dat was dus een verhaal dat ik niet kende. Dat is het uitgangspunt geweest, maar je kunt refereren naar De Tweede Wereldoorlog, maar eigenlijk kunt ge ook de parallel trekken met wat er nu allemaal aan het gebeuren is in de wereld. Zijn wij wel vrij? Zitten wij zelf niet ondertussen al in een soort kamp met wereldleiders als Trump en Poetin en …
en weten wij wel wat de waarheid is?
Ja, en weten wij wel wat de waarheid is? Er worden vind ik op een heel slimme en soms ook geestige manier dingen aangehaald in die tekst, wat effectief veel stof geeft tot nadenken.
Het stuk gaat over toekijken. Het gaat over propaganda, het gaat over hoe we dingen voor onszelf verantwoorden. Het is iets wat jouw ook bezighoudt, dat weet ik, want een tijd geleden zei je dit in Alleen Elvis blijft bestaan naar aanleiding van de situatie in Gaza:
Ik voel mij beschaamd. Ik weet niet goed … Ik snap niet hoe wij hier beland zijn. Als mensheid, als maatschappij en ook als moeder. Als ik hier naar kijk. We stellen ons daar juist de vraag wat zouden we doen: zouden we vluchten? Zouden we …? Ik weet oprecht niet meer hoe ik aan mijn kinderen moet uitleggen wat er nu gebeurt in de wereld en dat wij hier op staan te kijken.
Wat je net zegt: ik krijg het aan mijn kinderen niet uitgelegd. Kan KAMP een poging zijn om het te proberen snappen?
Het probeert het mechanisme van het menselijk brein wel een beetje bloot te leggen. Maar geeft het echt antwoorden? Neen. Het nodigt wel uit tot nadenken en tot praten erover. Wat ik wel heel belangrijk vind. Omdat je voelt dat je in een wereld leeft tegenwoordig die altijd maar polariserender wordt. Waarin er toch meer verwacht wordt, of toch dat gevoel heb ik meer dan vroeger, niet te veel uitspattingen. Zelfs die uitspraak die ik daar gedaan heb, daar heb ik ongelooflijk veel lelijke reacties op gekregen. En ik dacht, huh hoe kan dat nu? Ik ben gewoon bezorgd over de wereld. Ik zie mijn kinderen, ik heb twee grote zonen, twee kleine, ik zie mijn zoon van 19 jaar die kan echt uitspreken: ik ben bang voor wat er in de wereld gebeurt. Ik ben aan het opgroeien. Ik ben volwassen aan het worden en ik weet soms niet wat mijn toekomstperspectief is. En dat zijn wel dingen waarover ik mij zorgen maak en dat is gewoon belangrijk om daarover te blijven kunnen praten. In de wereld van vandaag, we lachen vaak met wat iemand als Trump zegt, omdat het bijna absurd is. Maar het is wel de machtigste man op onze planeet. Dus het is niet absurd, het is angstaanjagend, het is niet grappig.
Komen jouw kinderen kijken naar de voorstelling?
De kleintjes niet. Het is vanaf 16 jaar. Ze gaan wel komen kijken. Maar ik speel graag eerst een paar keer en dan zeg ik, kom maar binnenkort kijken.
Jullie gaan ook schoolvoorstellingen doen?
Niet zo veel, maar volgende week spelen we twee schoolvoorstellingen. En gisteren was het heel grappig. Er waren studenten. Ik zag ze binnenkomen en ik dacht, die moeten komen van school. En die kwamen achteraf ook zeggen. We moesten van de leerkracht komen, want we moesten er iets mee doen. Dus we kwamen echt met tegenzin, maar dankuwel. We hebben heel veel geleerd en we hebben er echt van genoten. En dat vond ik eigenlijk super fijn. Dat wil je wel dat die jonge gasten vragen stellen. Erover gaan praten. Dat vind ik aangenaam.
Humor is een soort van handelsmerk voor jou. In de nieuwe voorstelling kamp, ben je eigenlijk wel blij dat jouw rol niet de grappigste van de hele cast is? Waarom vond je dat zo fijn?
Omdat ik toch het gevoel heb dat we in Vlaanderen heel hard aan hokjesdenken doen. Dus als het gaat over fictie ofzo, dan word ik bijna uitsluitend gevraagd voor komische dingen. En ik vind het heel leuk dat dat in het theater niet zo is. En er zit heel veel humor in de voorstelling, maar niet bij mij. En dat is wel grappig, want ik voel soms oh ik mag niet meedoen met het feestje. Maar het is wel een personage die juist heel mooi het lijdend voorwerp is van de de voorstelling. Dus het is heel leuk om de humor aan de anderen over te laten.
Vond je het moeilijk?
Ja ik lach graag. Maar ik kan ook heel hard genieten van andere spelers geestig te zien zijn. Dus ik vind het niet moeilijk. Ik vind het leuk om een andere kant van mezelf te tonen.
We hadden het daarnet al uitgebreid over de voorstelling. Die gaat over de uitsluiting van een bevolkingsgroep, de rol van propaganda, de zoete leugen… die de waarheid verzacht. Soit, heftige materie. Voor mensen die denken: oeh klinkt wel mega zwaar voor een theater avondje uit. Je zegt het zelf, die humor speelt ook een belangrijke rol in het verhaal toch?
Het is ook belangrijk om mensen niet met een zwaarmoedigheid naar huis te sturen. We willen ze wel met vragen naar huis sturen. Maar het is ook niet omdat het een zwaar thema is dat er niet gelachen kan worden. Humor is altijd belangrijk. En het is ook belangrijk dat je ons ziet als spelers. Spelers die een verhaal brengen. En dat kan je ook met humor brengen. Als ik ook aan mijn eigen leven denk, zijn er ook moeilijke momenten geweest, mijn scheiding whatever, momenten die zwaar zijn, maar waar humor ook helpt.
En eigenlijk juist misschien nog des te beter helpt om de hardheid te laten binnenkomen. Als er eerst iets geestigs gebeurt en dan krijg je een klop op je kop, dan komt dat nog harder binnen dan als je op voorhand voelt ‘het is zwaar’, en nu komt er nog iets zwaarder.
We hadden het daarnet over jouw verontwaardiging. Maar ook je drang om je hoofd niet totaal te laten ontploffen daardoor. De grootheid van ellende. Heb je dat gevoel kunnen gebruiken in jouw rol of gaat jouw personage daar heel anders mee om?
Ik heb het niet in mijn personage gevonden, maar ik zie het wel. Ik identificeer me meer met een ander personage die steeds het glas halfvol ziet. Ik denk dat ik dat ook wel ben, en ik begrijp ook de nood van mensen om de lichtheid op te zoeken. We vinden dat moeilijk. Als mensen hard gewerkt hebben, dan wil je de lichtheid opzoeken. Maar ik vind dat heel dubbel. Ik wil graag de lichtheid opzoeken, maar ik wil niet ontkennen dat er ook heel veel problemen zijn.
Ja dat evenwicht. Je hebt het enerzijds nodig om te functioneren, om te overleven, maar hoever kan je gaan?
In de voorstelling, ik zei het daarstraks als. Die bewoners zitten in een kamp. Er is hen een plek beloofd, maar dat duurt lang en op een gegeven moment vragen ze zich af: bestaat die plek wel? En die vraag zorgt voor zoveel kortsluitingen. En dat vind ik een interessant iets, want hoe lang kan je geloof volhouden in iets wat beter is. En dan trek ik toch ook weer de parallel met wat er nu allemaal in de wereld gebeurt of wat er dan deze zomer gezegd werd in Gaza. Oke we gaan Gaza stad bombarderen maar naar die plek kunnen jullie wel nog gaan. Daar is het veilig, daar zal niet gebombardeerd worden. En dan zie je die beelden van die Gazanen, die eigenlijk al niets meer hebben, uren of dagen wandelen door het stof in de hoop op een plek waar het beter is. En dan hoor je achteraf dat ze daar ook wel allemaal gebombardeerd worden. Dus dat is zo verschrikkelijk. En ik heb me meermaals afgevraagd: hoe moeten die mensen zich voelen. Of dat nu in Gaza is of in Iran, of in Soedan of.. maar de mensen die niet meer in vrijheid zijn. Hoe blijven die functioneren? Waar klampen die zich aan vast? Dat is moeilijk voor ons om dat ons in te beelden, maar we moeten dat wel blijven doen. En niet kijken naar dat is allemaal te ver van mijn bed show.
Is dat de boodschap?
Ja. Dat is zeker een boodschap. Maar ik weet niet of er 1 boodschap in zit. Ik denk dat de boodschap is: hoe zou je zelf zijn? Wat zou jij doen? Want het is ook altijd gemakkelijk om te zeggen: dat zou ik niet doen. Als je het hebt over De Tweede Wereldoorlog of collaborateurs, dan kan je nu zeggen dat waren de slechteriken, maar wat zou je zelf doen? Hoe moedig ben je? Hoe angstig ben je? Welke keuzes ga je maken? Dat proberen we ook wel een beetje te laten zien. Die kampoudste, de rol van Tania Van der Sanden, is dan degene die alles bij elkaar liegt, maar waar je ook sympathie voor hebt. Omdat je het ook wel begrijpt, ze heeft ook mensen moeten afgeven en we proberen denk ik een beetje de nuance te laten zien. Het is niet zwart-wit.
Ik hoorde daarnet de mensen in de foyer al zeggen, het doet nadenken. We gaan er nog een goed gesprek over voeren. Is dat jouw hoop? Dat er achteraf nog een soort van nagesprek komt?
Ja eigenlijk wel. Ik denk dat dat ook is wat theater moet doen, of mag doen. We willen uiteraard ook af en toe entertainen, en dat is prima. Maar ik vind het wel leuk dat er vragen ontstaan en dat er de volgende ochtend aan het ontbijt een gesprek ontstaat. Ik ben ook benieuwd wat mijn zonen ervan gaan vinden en hoe we daarover verder kunnen praten.
Goed gevoel om je engagement dat je duidelijk hebt kwijt te kunnen in je werk. Het begon allemaal met het instagram berichtje van Carl von Winckelmann. Hij miste jou op een podium, en ondertussen kan jij ook vertellen hoe hard heb jij het gemist? Daar staan voor dat live publiek?
Dat is nog altijd het geen wat ik het liefste doe. En ik heb het nog gedaan de voorbije jaren. Ik heb nog in Annie The Musical gespeeld. Ik heb nog in een kindervoorstelling gespeeld. Maar het was wel de eerste keer sinds lang dat ik nog eens tijd gekregen hebt. We hebben echt twee maanden gerepeteerd. En dat is wel echt ongelooflijk fijn om te verdwijnen in een groep. Ik kwam recht daarvoor van een paar weken van de opnamen van De Tafel waar je elke dag moet presteren. Waar je voelt dat de druk hoog ligt op de schouders. En dat is ook heel leuk, maar dat is zo hyperfocus van elke dag. En nu kreeg ik terug tijd om zo wekenlang een tekst te gaan ontleden. Te praten erover. De andere mensen. Wat is jullie visie?
Ik zag ook een foto van jullie allemaal rond de tafel bij de eerste repetitie als een serieuze groep. Jullie waren echt met veel.
Ja, we zijn met veel. Het is ook echt groepswerk. Het is ook echt een tekst die eist of vraagt om heel secuur samenspel. En dat is heel plezant. Ik doe dat heel graag. Het is echt bijna een partituur, waar we samen muziek maken. Zo voelt het.